Babai im, Zadrima dhe dinjiteti që nuk e mposhti dot as regjimi

U linda në zemër të Zadrimës, në një fshat të vogël që quhet Hajmel. Nga ajo që më kanë treguar, lindja ime u prit si bekim, jo për mua, por për tim atë. Fshatarët e donin aq shumë, sa thoshin se në fshatin e tyre kishte lindur djali i kryetarit. Babai im, Prend Caka, ishte kryetar kooperative, një njeri që pushtetin e kuptonte si shërbim dhe jo si privilegj.

Zadrima është një fushë e bekuar nga natyra, e përshkuar nga Drini dhe e rrethuar nga male e kodra, por historinë e saj e kanë bërë njerëzit. Aty kishte të mirët, kishte edhe nga ata që “të qajnë ditën e të vrasin natën”. Dy krahina bashkëjetonin në heshtje, me  zadrimorët vendas  e mirditorë të ardhur, me virtytet dhe mëkatet e tyre.

Babai im kishte gjetur çelësin e komunikimit me të gjithë, në sajë të intelektit dhe karakterit të tij. Për këtë arsye, periudha kur drejtoi kooperativën e Hajmelit ishte më e lumtura e jetës së tij. Fshatarët e donin për shpirtin e madh. Aq shumë, sa edhe vite më vonë, kur kaloja andej dhe thosha se isha i biri i tij, ndihesha krenar dhe i turpëruar njëkohësisht.  Krenar për emrin që mbaja, i turpëruar sepse e dija sa e vështirë ishte t’i ngjaje atij.

Gjithçka ndryshoi rrufeshëm. Me një shkarkim të menjëhershëm, babai im u shpall armik i partisë. Dhe kur partia nuk të do, bëhesh automatikisht edhe armik i popullit. Nisi kalvari. Falë respektit që kishte krijuar tek njerëzit, nuk përfundoi në qelitë e errëta ku shumë të tjerë u shuan, por trauma mbeti.

U rrita duke e ndjerë dhimbjen e tij, edhe pse ai mundohej të më mbronte. Nuk donte të më ngarkonte me frikën e vet. Përkundrazi, më mësonte se jeta përballohet me punë, dinjitet dhe bashkëjetesë. Ai e dinte se në monizëm, po të të marrë lumi, nuk shpëton. Fitorja e vetme është mbijetesa.

Në familjen tonë bashkëjetonin dy histori, gjyshi im, ish-partizan i Brigadës 27, një njeri i thjeshtë dhe i ndershëm, dhe gjyshja ime,  një tipike mirditore e mençur e fisnike, që mbante në heshtje dhimbjen e vrasjes së vëllait të saj 14-vjeçar nga njësitet ndëshkuese ndaj antikomunistëve. Ajo dhimbje u kthye në biografi dhe u pagua nga babai im.

Mes frikës, bullizmit dhe hipokrizisë, shpëtimi im i vetëm ishte futbolli. Në fushë harroheshin ndasitë dhe mllefet. Edhe Vllaznia që e kam për zemër, po të vinte në Naraç, e kishte të vështirë.

Babai im nuk mburrej kurrë me të mirat që bënte, por fshatarët i mbanin mend. Një natë, një burrë me shumë fëmijë vodhi një thes misri për të ushqyer familjen. Në vend ta dërgonte në burg, babai im e dëgjoi, e kuptoi dhe jo vetëm që e fali, por urdhëroi t’i dërgonin thasë misri në shtëpi. Për të, pushteti ishte ndihmë, jo dënim.

Edhe arrestimin e babait të ish-Prokurores së Përgjithshme, Arta Marku, e kishte penguar dikur. Këtë e mësova shumë vonë, pas vdekjes së tij, atëherë kur emërimi e kryeprokurores bëri bujë.

Në fund, babanë tim e shpëtoi kujtesa e njerëzve, jo regjimi. U larguam nga Zadrima dhe unë vazhdova jetën studimore në Shkodër, qytetin që na formoi të dy. Një qytet që të imponon njerëzillëk dhe qytetari.
Dhe sot, shpesh  ia them vetes gjatë karrierës sime të larmishme, si një amanet i pashkruar i shkodranëve.
​
“Po të jesh shkodran, tana i ban.”