Vonesat në procesin e shtetësisë amerikane nxisin pasiguri dhe dyshime për praktika paralele

Në muajt e fundit, një numër gjithnjë e më i madh aplikantësh për shtetësinë amerikane dhe kartat e qëndrimit raportojnë vonesa të pazakonta në ecurinë e proceseve të tyre, sidomos pas përfundimit të intervistës. Situata ka ngritur shqetësim në komunitetet e emigrantëve, të cilët deri pak vite më parë gëzonin një procedurë të parashikueshme dhe relativisht të shpejtë pas kalimit të testimeve të nevojshme.

Tradicionalisht, ceremonia e betimit zhvillohej brenda pak ditësh ose javësh pas intervistës. Sot shumë aplikantë thonë se presin me muaj pa asnjë njoftim, ndërsa kanalet zyrtare të komunikimit janë kthyer pothuajse të paarritshme. Telefonatat mbeten pa përgjigje, e-mail-et nuk marrin përgjigje adekuate dhe informacioni i dhënë në sportele është i pjesshëm ose i paqartë. Kjo mungesë transparence po krijon ankth dhe pasiguri për qytetarë që kanë paguar tarifa të larta për një shërbim që më parë funksiononte me efikasitet.

Disa aplikantë thonë se janë ndeshur me sugjerime të tërthorta për të marrë avokatë që kërkojnë tarifa të larta me arsyetimin se kështu procesi “mund të lëvizë më shpejt”. Edhe pse ligjërisht asnjë avokat nuk mund të ndikojë në ritmin e punës së USCIS, presioni psikologjik që krijon pasiguria po i shtyn shumë njerëz drejt zgjidhjeve të shtrenjta të cilat nuk garantojnë asgjë. Në disa raste, aplikantët thonë se u është sugjeruar se vetëm përmes rrugës gjyqësore mund të detyrojnë institucionet të përshpejtojnë procedurën, një proces i njohur ligjërisht si “writ of mandamus”, por që duhet të jetë përjashtim, jo normë.
Këto zhvillime po sjellin kujtime për shumë emigrantë shqiptarë që përjetuan vite më parë praktika të ngjashme në Greqi, ku vonesat e qëllimshme, mungesa e komunikimit dhe mbingarkesa burokratike krijuan terren për sekserë dhe zgjidhje të shtrenjta të ndërmjetme. Për ta, rikthimi i një modeli të tillë në SHBA është alarmues, sidomos në një sistem të njohur për transparencë dhe rregull.

Ndërkohë që administrata aktuale federale ka ndërmarrë disa reforma kundër korrupsionit në departamente të ndryshme, perceptimi i emigrantëve është se sektori i emigracionit nuk po përfiton nga këto ndryshime. Edhe pse nuk ka prova konkrete për korrupsion sistemik brenda USCIS, mungesa e llogaridhënies dhe komunikimit po krijon një boshllëk të rrezikshëm që ushqen dyshime dhe keqinterpretime, duke dëmtuar besimin tek institucionet.

Pasojat janë të dukshme, aplikantët humbasin mundësi pune, shtyjnë planet e tyre familjare dhe përballen me tensione të brendshme në komunitet. Madje në shumë raste, ata që ngrejnë zërin për problemet sulmohen publikisht, fenomen që e thellon edhe më shumë heshtjen dhe ndjenjën e pasigurisë.
​
Ajo që kërkohet sot nga komunitetet emigrante është më shumë transparencë nga USCIS, njoftime më të rregullta mbi afatet e trajtimit, shtim i stafit dhe burimeve në qendrat me ngarkesë të lartë, si dhe hetime të brendshme për të verifikuar çdo pretendim për praktika paralele. Po ashtu, kërkohen fushata informuese për të paralajmëruar aplikantët kundër ndërmjetësve dhe individëve që përfitojnë nga situata.
Sistemi amerikan i emigracionit mbetet ndër më funksionalët në botë, por tensionet aktuale tregojnë se edhe ai është i cenueshëm kur komunikimi dhe transparenca mungojnë. Vonesat e zgjatura po prekin jetën e mijëra njerëzve dhe po krijojnë një klimë mosbesimi që kërkon vëmendje urgjente. Emigrantët presin që proceset të rikthehen në standardet e dikurshme, ku efikasiteti dhe qartësia ishin garanci e një shërbimi korrekt dhe të drejtë.